~/markets/exchanges $ cat dex-protiv-cex-gde-torgovat.md
DEX đấu CEX: bảng trung thực xem giao dịch nào thắng ở đâu
Cuộc cãi ý thức hệ DEX vs CEX vô ích: mỗi hạ tầng có vùng ưu việt riêng. Loại giao dịch quyết định.
CEX thắng ở đâu
- Lệnh lớn trên các major: độ sâu sổ lệnh các sàn top ngoài tầm cạnh tranh - trượt giá trên lệnh sáu chữ số nhỏ hơn.
- Phái sinh: perp, quyền chọn, cross-margin - bản on-chain đang lớn (Hyperliquid chứng minh khả thi), nhưng về công cụ CEX dẫn trước.
- Cổng fiat: vào ra tiền ngân hàng - độc quyền của bên tập trung.
DEX thắng ở đâu
- Token mới: tất cả sống on-chain hàng tuần hàng tháng trước listing, CEX ở đó đơn giản không tồn tại.
- Tự lưu ký: giao dịch không cần nạp cho đối tác - sau FTX đó không phải ý thức hệ mà quản trị rủi ro.
- Tiếp cận không cần phép: không hàng chờ KYC, không chặn địa lý, không «coin không khả dụng ở khu vực của bạn».
- Minh bạch khớp lệnh: mỗi lệnh kiểm chứng được on-chain; ở CEX - niềm tin vào sự trung thực của matching engine.
Thực dụng
Setup trưởng thành dùng cả hai tầng: CEX làm cổng fiat và chỗ cho lệnh lớn/đòn bẩy, DEX - cho những gì sớm và những gì không muốn giao đối tác. Quy tắc then chốt một: trên sàn sống vốn lưu động, không phải tiền tiết kiệm.